00:00 / 30:00 ? hulp

Bediening

→ ↓ spatie PgDn volgende
← ↑ PgUp vorige
1–6 spring naar hoofdstuk · 0 begin
N sprekersnotities · T timer start/pauze · R timer reset
F volledig scherm · L live game spelen (op game-slide)
Esc sluiten
Digital Delivery · kennissessie

Vibecoding

Zeven dingen gebouwd, geen regel code zelf geschreven

Mark Clausing · RTE/STE Alliander oktober 2026 ~30 min + vragen
scroll of druk op spatie
Februari 2025

“There's a new kind of coding I call ‘vibe coding’, where you fully give in to the vibes, embrace exponentials, and forget that the code even exists.

AK
Andrej Karpathymede-oprichter OpenAI, ex-AI-directeur Tesla · tweet, 2 feb 2025
Een spectrum, geen knop

Wie schrijft de code?

2021 →

Autocomplete

Copilot maakt je regel af. Jij bent de developer.

AI-aandeel
2022 →

Chat-assistent

ChatGPT schrijft een functie, jij kopieert en plakt.

AI-aandeel
2025 →

Agent

Claude Code, Codex, Jules: leest de repo, voert uit, test en opent zelf een PR.

AI-aandeel
vibe coding
2026 →

Orkestratie

Agents sturen agents aan. Jij stuurt op uitkomst, kwaliteit en richting.

AI-aandeel
agentic engineering
Een jaar later

Van vibes naar engineering

“If an LLM wrote every line of your code, but you've reviewed, tested, and understood it all, that's not vibe coding in my book — that's using an LLM as a typing assistant.”

Simon Willison · maart 2025

“Many people have tried to come up with a better name for this to differentiate it from vibe coding, personally my current favourite: agentic engineering.”

Andrej Karpathy · februari 2026

De maker van Claude Code: 100% van zijn code wordt door Claude Code geschreven. In 30 dagen 259 PR's, zijn IDE heeft hij verwijderd.

Boris Cherny · Anthropic · eind 2025

“vibe coding”
Woord van het jaar 2025.

Collins Dictionary · november 2025
02
Hoofdstuk 2 · 5 minuten

Een PO zonder developers

Wie ben ik, hoe begon het, en hoe ziet mijn proces er nu uit?

Mark Clausing
laatste regel code: ± 2006
Wie ben ik

IT-achtergrond.
Geen developer.

'00

HBO Informatica · Universiteit Informatiekunde (Java, C++, SQL, Novell!)

2009

Product Owner website Vodafone

2013

Scrum Master & repository maintainer (git, Jenkins, Angular)

2019

Agile Coach Vodafone

2021

RTE / STE bij Alliander

Hoe het begon

Een Gemini-abonnement voor een spreekbeurt

Plaatjes voor de boekpresentatie van mijn dochter. En toen: "wacht, je kan best veel met zo'n account…"

Spreekbeurt Dummie de Mummie
Hoi! Wat een gaaf plan. Omdat je zelf niet programmeert, is het inzetten van een autonome AI-agent de slimste route om toch volwaardige apps te kunnen bouwen. Jules is hier inderdaad de perfecte kandidaat voor.
Het eerste "team" · maart 2026

Ik werd Product Owner van een team chatbots

✨
Gemini

Coach · BA · Architect

Brainstormt, schrijft de stories met acceptatiecriteria uit en bedenkt de roadmap.

🧑‍💼
Ik

PO · Tester · Business owner

Kopieert stories van de ene chat naar de andere, test op de iPhone-simulator en zegt "het werkt!".

🐙
Google Jules

Developer

Schrijft Swift-code, maakt een branch en een PR in GitHub. Voor mij gewoon een chatbot.

Story uitgeschreven door Gemini Jules levert een PR op
Hoe de app veranderde
10avonden · 188 commits

Een chat met een coach, gekoppeld aan Strava en Apple Health. Gebouwd terwijl ik voetbal keek.

15avonden · 238 commits

Vibe Score op basis van slaap en HRV, blessuretracker, weer en voeding per training, periodisering naar doelen.

20avonden · 255 commits

Compleet redesign met Claude Design, Gemini en Claude. Licht, donker en automatisch.

756commits · 344 PR's · 75 dagen

Vier AI-providers (bring your own key), vier talen, meerdaagse events met weer per etappe, 1.171 tests.

Mijn proces nu

Van chatbots aansturen naar één opdracht geven

Epic op de roadmapik
→
Regie-agentduur model, verdeelt in stories
→
Story-agentscode + tests + docs
→
Gestapelde PR's
→
CI: lint · 1.171 tests · CodeQLrood? fix-agent
→
Ik test op device & mergealleen ik mag mergen
  • CLAUDE.md = de spelregels. "Nooit direct op main", "elke tekst in vier talen", "gezondheidsdata nooit in logs".
  • Documentatie hoort bij de feature. Een PR zonder bijgewerkte docs is niet af.
  • Een architectuur-viewer voor mens én agent, met dezelfde data als JSON.
Opdracht aan de regie-agent vanaf de telefoon
Security & privacy

Kwaliteit wordt gecontroleerd, niet gehoopt

  • Local-first: gezondheidsdata blijft op de telefoon. API-keys in de iOS Keychain, niet in de code.
  • Bring your own key: de gebruiker kiest Gemini, OpenAI, Claude of Mistral.
  • Elke PR door dezelfde poort, juist die van de agent: SwiftLint, tests, CodeQL.
  • Games & RPG: geheimen nooit in GitHub, achter Cloudflare Access.
AI security review · juni 2026

Multi-agent review, 8 dimensies, 47 bevindingen getrieerd

0
kritiek
0
hoog
4
medium
9
laag

Maar: de agent had gezondheidsdata in debug-logs van release-builds laten staan. Gebouwd door AI, ge-audit door AI, besloten door een mens.

Een willekeurige PR · #366 · 1 oktober

Elke PR door dezelfde poort

Een fix van de agent: 6 bestanden, +198 regels. Dit is wat GitHub er automatisch mee doet, als hobbyproject op een gratis account.

✓
All checks have passed8 successful, 1 neutral check
✓
iOS CI / Doc Consistencydocs en architectuur-viewer kloppen met de code
4s
✓
CodeQL / Analyze (actions)security-scan van de workflows zelf
44s
✓
iOS CI / Unit Testsde logica: modellen, services, viewmodels
4m 59s
✓
CodeQL / Analyze (swift)security-scan van alle Swift-code
25m 5s
✓
iOS CI / SwiftLintstijl en verboden patronen, strict
19s
✓
iOS CI / Concurrency Guardgeen nieuwe data-race-waarschuwingen
1m 14s
✓
iOS CI / UI Testsde happy paths in de simulator
14m 58s
✓
iOS CI / Coverage Reportdekking per laag, als rapport
21s
◦
code scanning / CodeQLsamenvatting van de meldingen
2s
05 min10 min15 min20 min25 min
Doc Consistency
Analyze (actions)
Unit Tests
Analyze (swift)
SwiftLint
Concurrency Guard
UI Tests
Coverage Report
CodeQL
gemerged na 2 min
secret scanning + push protection Dependabot security updates CodeQL elke maandag release-please: versie + changelog uit de PR-titel 1.647 CI-runs

Eerlijk is eerlijk: branch protection staat níet aan. De checks draaien op elke PR, maar mergen gebeurt op afspraak (CLAUDE.md en ikzelf). Van de laatste 60 PR's werden er 12 gemerged voordat alles klaar was, zoals deze. Alle 60 werden uiteindelijk groen.

03
Hoofdstuk 3 · 8 minuten

INSERT COIN

Toen werden de modellen beter. Zomer 2026: wat als ik iets bouw dat niet nuttig is, maar wel heel moeilijk?

6
games in 8 weken
461
commits
117.493
regels code
0
npm-packages in de browsergames
Het arcadehal-overzicht

Zes games, zes lessen

WEBSOCCER8-bit nostalgie
WEBRACINGzelfde motor, ander spel
WEBTYPEéén prompt
WEBTRACK3D in de browser
ARTICLE 5een paar prompts
PROMPT MACHINA6 vrienden, 1 repo
Game 1 · augustus 2026

WEBSOCCER

Sensible Soccer, maar dan in je browser
gameplay
48
commits
10.056
regels HTML/CSS/JS
  • Online multiplayer met een kamercode van vier tekens
  • Gedeelde highscores via een Cloudflare Worker
  • Op je telefoon met thumbstick, gamepads werken ook
  • Geen dependencies, geen build-stap
ROOM CODE
K7QX
Game 2 · september 2026

WEBRACING

Zelfde basis, heel ander spel
gameplay

Micro Machines op een pooltafel. Tot vier spelers, met een hand die je terugzet als je achterop raakt.

SOCCER
11 bestandenbyte-voor-byte gedeeld
input · netcode · relay
worker · highscores
spraak-commentator
RACING

Een sync-script controleert dat de kopieën niet uit elkaar drijven. Hergebruik zonder framework.

Game 3 · 2 september 2026

WEBTYPE

Eén prompt. Eén avond.
gameplay
$ git log --reverse webtype
18:59WebType: a corridor shooter, on the same engine…
19:12Give the name picker something to press
19:31Make the corridor fill up, and keep filling up
19:36A track per stage, and a way to stop on a phone
23:08Three weapons worth learning
23:44Bosses that belong somewhere
10 commits · 12.676 regels · 5 stages · online 2P

R-Type als referentie. Het eerste commit was al speelbaar, de rest was finetunen.

Game 4 · september 2026

WEBTRACK

3D in de browser, van lelijk naar mooi
gameplay
3 sep
5 sep
start
schemer
nacht
Monaco
Eerste versie Huidige versie
3 SEPNU
27
circuits, heel de F1-kalender
99
commits
900
regels eigen WebGL-renderer
0
assets: textures gegenereerd
Game 5 · 2 oktober 2026

ARTICLE 5

Een paar prompts. Eén middag.
gameplay

Real-time strategy meets tower defence: houd Europa tegen een zwerm uit het oosten, van Narva tot de Zwarte Zee. Vijftien golven, en de rekening van alles wat je verliest is je score.

3
commits
29
minuten tussen eerste en laatste commit
7.949
regels eigen code
5.5
Claude Opus: de eerste game op het nieuwe model

Kaart van Europa, eenheden, golven, bloom en een gedeeld scorebord. Een maand eerder kostte een 3D-game nog 99 commits.

Game 6 · oktober 2026 · PHK-RPG

Prompt
Machina

Een rollenspel in de geest van Baldur's Gate 3, waarin de personages écht met je praten. Een AI speelt ze, zoals een goede spelleider aan tafel.

6
vrienden op GitHub
206
issues: ideeën, bugs, vragen
181
pull requests
12
dagen oud
M
R
W
P
J
T
stad · winkelstraat · gevecht · gesprek
three.js WebGPUGemini speelt de NPC'sCloudflare WorkersD&D 5e-regels
Samenwerken met mensen én agents

GitHub als gezamenlijke tafel

Iedereen meldt een idee of bug als issue. Claude doet binnen een uur een voorstel met opties. Vier ogen keuren goed, Claude bouwt met tests, de melder test.

Werkwijze: van idee tot in het spel
herberg v1
Whitestone, uit het bronboek
gevecht (SRD 5.1)
AI-gegenereerd 3D-model
samen spelen
04
Hoofdstuk 4 · 4 minuten

Wat ik geleerd heb

01

Snel bouwen is verslavend en goedkoop

Een prototype kost een avond. Weggooien en opnieuw beginnen is geen verspilling meer. Het endorfineshotje na elke prompt is echt, en dat is ook een risico: je bouwt sneller dan je nadenkt.

→ bouwen is niet meer schaars
02

Modellen worden elke paar maanden beter

Van een chatbot die ik moest voorzeggen (maart) naar een agent die een epic zelfstandig oplevert (oktober). Wat vandaag niet lukt, lukt misschien over drie maanden. Een training is verouderd voordat hij af is.

→ leer door te doen
03

Samenwerken verschuift naar beslissen

Met zes mensen is de agent nooit de bottleneck. Afstemming, smaak, prioriteit en testen wel. Issues worden de interface tussen mens en agent.

→ de PO-rol wordt belangrijker
Waar zit de bottleneck?

De code is het makkelijke deel geworden

Ideeënoneindig
Code schrijvenagents, 24/7
Automatisch testenCI, goedkoop
Reviewen & begrijpenmens
Testen & accepterenmens
Beslissen & overzichtmens
Wat we nodig hebben van tooling
🧠
Geheugen van het projectREADME, ROADMAP, ARCHITECTURE, CLAUDE.md. Docs zijn niet meer voor mensen alleen.
🚦
Poorten die echt dicht kunnenLint, tests en security-scans als required checks, zodat rood technisch niet te mergen is, hoe overtuigend de agent ook klinkt. Bij mij nog op afspraak: de volgende stap.
🗺️
Overzicht voor niet-programmeursEen architectuur-viewer die het verhaal vertelt. Niet regel voor regel, maar per bouwsteen.
💸
Kosten & limieten in beeldDuur model voor regie, goedkoop model voor uitvoering. Tokens zijn het nieuwe budget.
05
Hoofdstuk 5 · 6 minuten

Output is gratis geworden. Outcome niet.

Wat gebeurt er met een organisatie als bouwen geen bottleneck meer is?

Drie woorden die we door elkaar gebruiken

Opleveren is niet hetzelfde als bereiken

Output

Wat we maken

Features, pull requests, story points, releases.

→ hier maakt AI ons tien keer sneller
→
Outcome

Wat er verandert

Het gedrag van mensen: de planner die sneller een monteur inzet, de klant die eerder aangesloten is.

→ hier wordt het niet sneller van
→
Impact

Waarom we het doen

Meer ruimte op het net, lagere kosten, een veiliger net.

→ daar worden we op afgerekend
JP
“Your job is to minimize output, and maximize outcome and impact.”Jeff Patton, User Story Mapping
De schaar

Bouwen versnelt. Valideren niet.

  • Elke feature is een hypothese tot je hebt gemeten dat hij werkt. Tot die tijd is het voorraad, en in Lean is voorraad verspilling.
  • Mijn eigen app: 344 PR's in 75 dagen, en precies één gebruiker die valideert: ik. Of ik fitter word van de coach, weet ik pas na de marathon.
  • De bottleneck verschuift naar meten, leren en beslissen. Wie de bouw blijft optimaliseren, optimaliseert de verkeerde stap.
wat we kunnen bouwen wat we kunnen valideren onbewezen voorraad 202120252027

Illustratie, geen meting

Wat het onderzoek zegt

Meer output voelt als vooruitgang

DORA · Accelerate State of DevOps 2024
−7,2% stabiliteit
−1,5% doorvoer

Bij 25% meer AI-gebruik in teams. De verklaring: AI maakt het makkelijk om meer code tegelijk te schrijven, en grotere batches geven meer risico.

METR · gerandomiseerde studie, 2025
19% langzamer
20% sneller, dachten ze

Ervaren open-source developers aan hun eigen projecten, met en zonder AI. Ze waren trager, maar voelden zich sneller.

De modellen zijn sindsdien veel beter geworden; mijn eigen ervaring is anders. Maar het patroon blijft: we meten wat we voelen en wat we opleveren, niet wat het oplevert.

Waar SAFe kwetsbaar wordt

Voorspelbaar leveren wordt gratis. En daarmee betekenisloos.

ART Predictability Measure = actual business valueplanned business value
streefwaarde 80–100% · business value is een score van 1 tot 10, ingeschat door business owners bij PI-planning en beoordeeld aan het eind van de PI
0%80%100%: elke objective gehaald

Eerlijk is eerlijk: SAFe kent epic-hypotheses, leading indicators en OKR's. Maar in de praktijk draait Inspect & Adapt vaak om de vraag of we geleverd hebben wat we beloofden, niet of het werkte.

  • Met agents haal je elke PI-objective. Predictability gaat naar 100%, en zegt dan niets meer over waarde.
  • Goodhart: als een maat een doel wordt, is het geen goede maat meer. Delivery is altijd al een maat geweest; nu wordt hij ook nog makkelijk.
  • De score is een inschatting, geen gemeten effect. Wie beoordeelt aan het eind van de PI of het in de praktijk iets veranderde?
  • Het ritme van de PI (acht tot twaalf weken plannen) past bij een wereld waarin bouwen schaars was. Nu kan een epic in één nacht klaar zijn; het leren duurt nog steeds maanden.
Twee lussen

De binnenste lus draait sneller. De buitenste is gebroken.

  • Delivery-lus: idee, bouwen, testen, release. Was twee weken, wordt een nacht.
  • Outcome-lus: release, gebruik, meten, leren, bijsturen. Duurt maanden, en heeft vaak geen eigenaar.
  • Het ART levert op, de business owner scoort, en dan begint de volgende PI. Wie komt drie maanden later terug om te kijken of het werkte?
Delivery-lus uren, met agents Idee Bouwen Release Gebruik Leren? Meten? wie is eigenaar? outcome-lus · maanden
Wat het van ons vraagt

Niet meer bouwen dan je kunt valideren

Definition of Done

Definition of Learned

Een feature is pas af als we weten of hij werkt: de leading indicator is gemeten, niet alleen de release gedaan.

WIP-limiet op bouwen

WIP-limiet op onbewezen werk

Zolang er te veel features wachten op validatie, bouwen we niets nieuws. Dat dwingt de lus dicht.

Ingeschatte business value

Gemeten outcome

PI-objectives als OKR's met meetbare indicatoren, en een vast moment ná de PI om terug te kijken.

Team draagt een backlog

Team draagt een outcome

Eigenaarschap over een resultaat, niet over een lijst. Dan vraagt een team zelf of het werkte.

Grote releases

Kleine batches, snel meten

Feature flags, telemetrie en experimenten. Precies wat DORA laat zien: kleinere batches zijn veiliger.

Predictability als doel

Leren als doel

Een PI waarin we iets bouwden dat niet werkte en daarvan leerden, is een goede PI.

Voor Change Delivery

We leveren changes.
Wie levert de verandering?

Als iedereen kan bouwen, wordt het schaarse vak: bepalen wat de moeite waard is, meten of het werkte, en durven stoppen als het dat niet deed.

06
Hoofdstuk 6 · 5 minuten

Waar gaat dit heen?

Een tijdlijn die steeds sneller gaat

Van hulpje naar collega naar…?

2021

Copilot

AI vult je regel aan.

2023

Chat

AI schrijft een functie, jij plakt.

feb 2025

Vibe coding

Je vergeet dat de code bestaat.

2026

Agentic engineering

Agents sturen agents. Een PO met een team dat nooit slaapt.

2027 →

?

Software op aanvraag. Iedereen bouwt, overal.

Wat betekent dit voor ons?

Drie vragen voor Alliander

Developers bij Digital Delivery

  • Van code schrijven naar agents regisseren, reviewen en architectuur bewaken
  • Spelregels (CLAUDE.md), tests en pijplijnen worden het echte vakmanschap
  • Juniors leren anders. Hoe word je senior zonder het zware werk?

Wat doe jij morgen niet meer zelf?

Scrum-teams

  • Een sprint van twee weken voelt traag als een epic in één nacht af is
  • De PO en de tester worden de bottleneck, niet de developer
  • Refinement wordt specificeren voor agents: acceptatiecriteria zijn weer goud

Hoe groot is een team als agents meedraaien?

Change Delivery

  • Meer en kleinere changes, sneller: governance moet meeschalen
  • Afdwingen in de pijplijn in plaats van in een CAB-overleg
  • Wie is eigenaar van code die niemand geschreven heeft?

Kan ons proces 344 PR's in 75 dagen aan?

De echte vraag

Wanneer ben je IT'er
nog IT'er?

👩‍💻
Developerregisseert agents
🧑‍💼
PObouwt een prototype
📊
Analistbouwt zijn eigen tool
⚡
Netbeheerderautomatiseert in Excel+AI
👔
Manager"even een app'je"
❓
Jouw collegazonder dat je het weet

Straks is iedereen aan het vibe coden. Dat is geen schaduw-IT meer, dat is gewoon werk. Hoe zorgen we dat het veilig kan?

Om over te praten

Stellingen

  1. Over twee jaar schrijft geen developer bij Alliander nog zelf code.
  2. De PO is de nieuwe bottleneck, niet de developer.
  3. Change management moet in de pijplijn zitten, niet in een overleg.
  4. Een feature zonder gemeten outcome is voorraad, geen waarde.
  5. Zodra bouwen bijna gratis is, is voorspelbaarheid een gevaarlijke KPI.
Leren door te doen

Vragen?

Begin gewoon. Claude Code, Codex, Copilot, Cursor of Jules. Kies iets wat je zelf wilt gebruiken.

github.com/markclausing/vibecoach ▶ websoccer ▶ webracing ▶ webtype ▶ webtrack